Türkiye’yi yasa boğan Kahramanmaraş merkezli depremlerde en ağır yarayı alan Hatay’da birçok bina, asırlık camiler, kaleler, hanlar, kiliseler ve tarihî eser ya tamamen yıkılmış ya da büyük zarar görmüştü. Hatay'ın eski camilerinden birisi olan 1271-1272 yıllarında yapıldığı tahmin edilen tarihî Antakya Ulu Cami de depremlerin ardından yıkılıp, tamamen moloz yığınına dönmüştü. Memlükler döneminde inşa edilen, medrese, yazlık camii, şadırvan, iki adet türbe, çeşme, imaret ve dükkânlar gibi farklı dönemlerde inşa edilmiş yapılardan meydana gelen bir külliye niteliğindeki Ulu Camii’nin yeniden ayağa kaldırılma işini de Bursa Büyükşehir Belediyesi üstlenmişti.
ÇALIŞMALAR TİTİZLİKLE YÜRÜTÜLÜYOR
Eylül 2023’te yer teslimi ile beraber şantiye alanında kurulumu yaparak çalışmalara başlayan Büyükşehir Belediyesi, Ekim 2024 tarihinde rekonstrüksiyon projelerinin onaylanmasıyla birlikte caminin ana bölümü olan harim ile imaret yapıları, dernek odaları, çeşme ve doğu cephesindeki giriş kapılarında büyük titizlik ve koruma anlayışıyla işlemleri sürdürdü. Büyükşehir Belediyesi ekipleri, bugüne kadar alan içerisinde bulunan kültür envanterleri ve kültür molozları itinalı bir şekilde ayrıştırarak alanın deprem sonrası oluşan yıkımını temizledi. Deprem sonrası ayakta kalabilen duvarlar, temeller, zeminler ve yapı kalıntıları ortaya çıkarıldı.
Ulu Cami rekonstrüksiyon çalışmalarına devam edilebilmesi için alanda proje çalışmalarına yönelik olarak zemin etüt çalışmaları, yıkım sonrasında oluşan durumu belgelemek için Koruma Kurulu onayı alınarak yıkım rölövesi çalışması yapıldı. Koruma Kurulu onayı alınarak ayrıştırma işlemleri sonrasında kalıntı rölövesi ve yapının dönemlerini belirlenmesine yönelik restitüsyon projesinin hazırlanması işlemleri de yürütüldü. Yapının geoteknik rapor ve zemin iyileştirme projesi, statik ve deprem analizleri ile güçlendirme projesi ile rekonstrüksiyon proje çalışmaları tamamlandı.
Projelerin onay süreçleri sonrasında imaret bölümünde yeniden yapım imalatları büyük ölçüde tamamlandı. Harim (ana cami) kısmında temel güçlendirme ve yeniden yapım imalatları bitirilirken, beden duvarı imalat çalışmaları devam ediyor. Dernek dükkânlarında beden duvarı imalatları tamamlanmış, çatı ve diğer imalatlar harim kısmının yükselmesi ile devam edecek. Türbe bölümünde ise temel imalatları devam ediyor.
HAZİRAN 2026'DA İBADETE AÇILACAK
Minare için kazı sonrası son çıkan verilere göre tekrar proje çalışmaları yapılırken işlemlerde sona gelindi. Hatay Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu onayına sunulması sonrası, Büyükşehir Belediyesi ekipleri ivedilikle yerinde imalatlara başlayacak. Şantiye alanında minare ile ilgili hazırlıklar yapılırken, yapı bloğu içerisinde kalan dükkân kısımlarında imalat çalışmaları şantiye iş programına göre en son dönemde yapılması düşünülüyor. Ulu Cami’nin harim (ana cami) ve minare bölümlerindeki imalatların 2026 yılının Haziran ayında tamamlanarak ibadete açılması planlanıyor.
Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey, projenin önemini vurgulayarak çalışmaları yakından takip ettiklerini söyledi. Yürütülen çalışmanın restorasyon değil, rekonstrüksiyon olduğunu vurgulayan Başkan Bozbey, “Antakya Ulu Cami, yaşanan büyük felaket sonucu tamamen yıkıldığı için baştan, orijinaline uygun olarak yeniden inşa ediliyor. Şu an Hatay'da devam eden diğer bazı çalışmalar, restorasyon kapsamında. Ancak bizim bu çalışmamız ise Kültür Varlıkları Koruma Bölge Kurulu'nun onayı ile her adımı titizlikle yürütülen 754 yıllık tarihi bir yapının hassas yeniden yapım işidir. Projemiz hızla ilerliyor. 26 Haziran 2026 Cuma günü Antakya Ulu Cami’nde hep birlikte Cuma namazını kılacağız” ifadelerini kullandı.
